Van bouwval naar blikvanger: Scheveningse VvE buigt wantrouwen om tot duurzaam succesverhaal

Het leek een mission impossible: het verduurzamen van een flat aan de Noordboulevard in Scheveningen. Het gebouw viel bijna uit elkaar. En bijna alle bewoners waren bang voor extreem hoge kosten voor het veilig en energiezuinig maken van de flat. Toch lukte het Cindy Slaghuis en Joska Gal van de VvE Zeekant/Gevers Deynootweg om hun buren enthousiast te krijgen. Nu zijn zij een voorbeeld voor andere VvE’s die willen verduurzamen, maar niet weten hoe.

“We waren het lelijke eendje aan de Boulevard”, zegt Cindy. “Nu zijn we dé parel langs de kust.” De flat met 106 sociale koopappartementen werd in 1986 met goedkope materialen gebouwd. In 2016 was het echt tijd voor een opknapbeurt. “Scheuren, lekkages, losse stenen in de muren en de buitenmuur zat niet overal meer goed vast. Ook zat er asbest in het gebouw”, legt Joska uit.

“We geloofden met hart en ziel dat dit echt nodig was.” “De toekomst is duurzaam”, vult Cindy aan. Heel langzaam overtuigden zij de rest van de buren. Dit lukte door hen uit te nodigen op informatieavonden. Zo konden ze vertellen over alle manieren die er zijn om het gebouw aan te pakken. “Op de eerste informatieavond kwamen 6 mensen. Op de tweede 16 en die daarna 26 en toen werden het er steeds meer”, vertelt Cindy. 6 bewoners vormden daarna samen een energieteam. “Het werkt om de bewoners bij elke stap mee te nemen.” 

Twee smaken

Twee jaar lang heeft dit energieteam onderzoek gedaan naar alle manieren waarop het hele gebouw opgeknapt en energiezuinig kon worden gemaakt. “We hebben allerlei adviezen ingewonnen; bij de gemeente, bedrijven, de provincie, architect Peter Drijver, adviesbureaus, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en andere VvE’s”, somt Cindy op. Daar rolden twee smaken uit die in 2018 opnieuw werden voorgesteld aan alle eigenaren: herstel van het gebouw zonder of mét verduurzaming. 

Het gebouw herstellen zonder isolerende maatregelen kostte 20.000 euro per bewoner, dat ook gelijk betaald moest worden door de bewoners zelf. “De tweede keuze kwam eigenlijk op hetzelfde bedrag neer, maar hiervoor konden we een lening krijgen van het Warmtefonds” vertelt Cindy. Hierdoor konden ze de kosten spreiden over een periode van 15 jaar. “Het verduurzamen van de vloeren en buitenmuren betekende een verhoging van de servicekosten met 70 tot 100 euro per maand” vertelt ze. “Het mooie is dat de lening over 6 jaar al is afbetaald. Dan gaan ook onze servicekosten weer omlaag”. 

Van de 110 stemmen binnen de VvE stemden in 2018 uiteindelijk 100 mensen voor verduurzaming. Bijna iedereen was om. De vloeren en buitenmuren werden geïsoleerd. Dat was in 2020 klaar. “Door het isoleren is onze energierekening omlaaggegaan. Hierdoor wordt de verhoging van de servicekosten weggestreept. En bij de woningeigenaren die al van het gas af zijn gegaan, zijn de kosten al helemaal gedaald. Zij betalen nu nog maar 30 tot 50 euro voor hun energierekening elke maand, in plaats van een rekening van 150 euro”, vertelt Cindy. De VvE heeft zelf een warmtebeeldcamera gekocht waarmee je direct kunt zien waar warmte uit de woning weglekt. “Veel bewoners hebben daarnaast ook dubbelglas of nog beter driedubbelglas laten zetten.” 

Geen onderhoud

Na 2020 stopte de verduurzaming van de flat niet. “Onze insteek is dat het haalbaar en betaalbaar moet zijn en je moet er blij van worden”, vertelt Cindy enthousiast. De volgende stap was een nieuw dak. “We hebben na lang onderzoek gekozen voor een zeer duurzaam en isolerend rhepanoldak”, legt Gal uit. “Dat is materiaal van hoge kwaliteit kunststof, goedkoper dan een standaard dak van bitumen. Dit dak gaat maar liefst honderd jaar mee en bespaart de VvE enorm veel geld in onderhoudskosten.” 

De twee kijken verder dan hun neus lang is. “We hebben overal in het land prijsvoorstellen opgevraagd. Het dak komt van een bedrijf uit Brabant. De isolatie van de buitenmuur is door een aannemer uit Overijssel met Friese stukadoors gedaan. Onze ervaring is dat het vaak 50% goedkoper kan als je ook buiten de regio kijkt.”, geeft Cindy als tip. 

Ook de balkons zijn opgefrist. Joska: “Meestal wordt er standaard staal gebruikt in balkons, maar dat roest snel langs de kust, ook al zit er een beschermlaag op. Onze buren van de Oranjeflats kozen lang geleden voor geanodiseerd aluminium. Dit materiaal kan niet roesten. Die balkons zagen er nog heel mooi uit, terwijl deze flats een stuk ouder zijn. Wij hebben daarom ook gekozen voor geanodiseerde aluminiumbalkons met echt glas. Net als het rhepanol is dit een materiaal dat je niet hoeft te onderhouden. Beide materialen gaan ook nog eens lang mee. Ze zijn daardoor ook heel duurzaam en dat is uiteindelijk goedkoper.”

‘Een grote testlocatie’

De VvE onderzoekt nu of alle appartementen van het gas af kunnen en wat een slim ventilatiesysteem is. Om de beste keuze te kunnen maken, zijn er allerlei tests gedaan in meerdere woningen. De ene met een warmtepomp, de ander infraroodpanelen, elektrische vloerverwarming of bijvoorbeeld verwarming met een airco. “Ons gebouw is dus één grote testlocatie”, zegt Cindy. Zelf heeft zij een elektrische boiler. Deze is extra ingepakt met steenwol, zodat er geen warmte verloren gaat. De boiler heeft weinig onderhoud nodig en dat scheelt geld. Haar woning verwarmt ze met 2 convectorkacheltjes.  

“De elektrische boiler werkt het beste in onze appartementen en ook de airco.” De warmtepomp bleek de slechtste variant; deze is duur, groot en vergt veel onderhoud. Ook werd er minder energie bespaard dan verwacht.  “We stonden er blanco in als bewoners en hebben gewoon alles getest”, zegt ze nuchter. Alle ingrepen in het complex betalen zich uit in een lagere energierekening. “En we besparen 275 ton CO2 in 10 jaar tijd. Dat heeft het Klimaatfonds Den Haag voor ons uitgerekend. De VvE kreeg ook subsidies, onder andere van het Klimaatfonds Den Haag. We zijn daarnaast van energielabel D naar A gegaan”, aldus Cindy. 

Hoe krijg je VvE-leden mee?

Cindy en Joska geven nu gratis advies aan VvE’s over hoe ook zij kunnen verduurzamen. “Het afgelopen jaar hebben we 21 VvE’s over de vloer gehad”, vertellen Joska en Cindy. “Als je duidelijk uitlegt dat het comfortabeler wonen wordt en goedkoper, dan krijg je de VvE-leden mee. Wij kunnen VvE’s tips geven over hoe je het verduurzamen aanpakt. We kunnen laten zien dat het werkt. En we kunnen bewijzen dat de servicekosten laag kunnenblijven.”

Kom langs bij Cindy en Joska

Helaas zien zij dat VvE’s vaak een eenzijdig advies krijgen. “Onze tip is dan ook: kom vooral een keer bij ons langs voor een second opinion en of voor concrete praktische tips. Het helpt ook om teams te vormen met bewoners. Doe het vooral samen zo creëer je draagvlak.” Het duo verwacht nog de komende 5 jaar nodig te hebben voor de verdere verduurzaming van het gebouw. “Als laatste komt er een onderzoek naar zonnepanelen. Dit is voor de algemene voorzieningen, zoals de verlichting in de gangen en de liften” vertelt Joska. “Het zou mooi zijn als we helemaal van het stroomnet af kunnen en van het gas.” Tot nu toe zijn 60 appartementen van het gas af.